Η προσευχή με τους Ψαλμούς σε ετήσιο κύκλο αποτελεί μια ήρεμη και σταθερή βυζαντινή πνευματική πρακτική, η οποία καλλιεργεί τάξη, προστασία και συνεχή ροή ευλογίας μέσα στον χρόνο. Δεν στηρίζεται σε εξωτερικά κίνητρα ούτε σε αναζήτηση εντυπωσιακών αποτελεσμάτων, αλλά στη συνειδητή και ταπεινή συμμετοχή του ανθρώπου στον ιερό ρυθμό του έτους. Εκείνο που απαιτείται είναι καθαρότητα προθέσεων και συνέπεια στην πράξη.
Οι Ψαλμοί λειτουργούν ως μέσο πνευματικής στήριξης και καθοδήγησης, συνοδεύοντας τον άνθρωπο από μήνα σε μήνα. Μέσα από την επαναλαμβανόμενη ανάγνωση, ο ετήσιος κύκλος σφραγίζεται με σταθερότητα, προστασία και εσωτερική ηρεμία, χωρίς υπερβολές ή συναισθηματικές εξάρσεις.
Η πρακτική αυτή μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες και στον προσωπικό ρυθμό του καθενός, παραμένοντας πάντοτε απλή και ασφαλής, προσφέροντας γείωση, ισορροπία και πνευματική αρμονία.
Ετήσια Ψαλμική Ακολουθία των Δώδεκα Μηνών
Η ετήσια Βυζαντινή Ψαλμική Ακολουθία αποτελεί μια εργασία που λειτουργεί σε κύκλο. Συνδέεται και συντονίζεται με τη φυσική ροή του χρόνου και τις ανάγκες του ανθρώπου κάθε εποχής. Κάθε επιλεγμένος Ψαλμός λειτουργεί ως στήριγμα για έναν μήνα, όχι επειδή «αντιστοιχεί» ημερολογιακά σ΄ αυτόν, αλλά επειδή καλύπτει μια βασική ανθρώπινη ανάγκη που επανέρχεται κάθε έτος.
Η ακολουθία μπορεί να διαβαστεί είτε ένας Ψαλμός στην αρχή κάθε μήνα, είτε όλοι μαζί, ως συνολική εργασία στην αρχή του έτους.
Πρώτος Μήνας – Καθαρισμός και Νέα Αρχή
Ψαλμός 30
Χρησιμοποιείται για απομάκρυνση φθοράς, παλιών εμποδίων και καταλοίπων του προηγούμενου κύκλου. Προετοιμάζει τον χώρο για το νέο.
Δεύτερος Μήνας – Σταθεροποίηση και Θάρρος
Ψαλμός 26 και 27
Επαναφέρει την εσωτερική ασφάλεια, ενδυναμώνει την παρουσία και κλείνει ρωγμές που προκάλεσε η φθορά.
Τρίτος Μήνας – Προστασία και Θωράκιση
Ψαλμός 90 και 91
Χτίζει ασπίδα για το υπόλοιπο του έτους. Μειώνει την επίδραση της ζήλιας, των λεκτικών και αόρατων επιθέσεων.
Τέταρτος Μήνας – Άνοιγμα Δρόμων και Καθοδήγηση
Ψαλμός 24 και 25
Βοηθά στην τήρηση της σωστής πορείας και να γίνουν σωστές επιλογές. Είναι κατάλληλος όταν το άτομο ζητά καθοδήγηση.
Πέμπτος Μήνας – Εργασία και Βιοπορισμός
Ψαλμός 22 και 23
Φέρνει ευμάρεια, ευλογία στην εργασίας και αίσθηση ότι «ουδέν υστερεί». Σταθεροποιεί το εισόδημα.
Έκτος Μήνας – Δικαιοσύνη και Ισορροπία
Ψαλμός 36 και 37
Όταν υπάρχει αδικία, σύγκριση ή φθόνος. Διδάσκει την εγκαρτέρηση και αφαιρεί τη δύναμη από τους άδικους.
Έβδομος Μήνας – Απομάκρυνση Εχθρικών Επιρροών
Ψαλμός 1
Απομακρύνει κακές συναναστροφές ή επιρροές και ανθρώπους, που απομακρύνουν από τον σωστό δρόμο.
Όγδοος Μήνας – Ενίσχυση Δύναμης και Ανάκαμψη
Ψαλμός 40 και 41
Χρησιμοποιείται για ψυχική και σωματική αποκατάσταση, μετά από κόπωση ή απώλειες.
Ένατος Μήνας – Ανατροπή Υπονόμευσης
Ψαλμός 34 και 35
Όταν πλήττεται κάποιος από συνειδητή κακία, παρασκηνιακή δράση ή επιθέσεις. Ενεργοποιεί τη δικαιοσύνη χωρίς εκδίκηση.
Δέκατος Μήνας – Ευχαριστία και Στερέωση Καρπού
Ψαλμός 102 και 103
Σταθεροποιεί όσα αποκτήθηκε, εκφράζει ευγνωμοσύνη και κρατά τον καρπό των κόπων ζωντανό.
Ενδέκατος Μήνας – Φως και Ελπίδα
Ψαλμός 26
Χρησιμοποιείται ξανά για να διατηρηθεί το φως και να μη χαθεί η εσωτερική πυξίδα.
Δωδέκατος Μήνας – Σφράγισμα Κύκλου
Ψαλμός 90
Κλείνει το έτος με προστασία και προετοιμάζει ήρεμα την έλευση του επόμενου.
Σημαντική Παρατήρηση
Η δύναμη της Βυζαντινής Ψαλμικής Ακολουθίας πηγάζει από την συνέπεια και την καθαρότητα πρόθεσης του προσευχόμενου. Το άτομο γίνεται ένα με τον λόγο των Ψαλμών και αφήνει το χρόνο να ενεργήσει.
Η ακολουθία αυτή μπορεί να προσαρμοστεί, να συντομευθεί ή να εμπλουτιστεί, αλλά ο πυρήνας της παραμένει σταθερός, αποτελεσματικός και ασφαλής.
Πώς δουλεύονται οι Ψαλμοί σε Ετήσιο Κύκλο
Η εργασία με τους Ψαλμούς σε ετήσιο κύκλο δεν αποτελεί μαγική πράξη, ούτε μηχανική επανάληψη λόγων. Πρόκειται για μια ήσυχη, σταθερή πνευματική πορεία, κατά την οποία ο άνθρωπος συμπορεύεται με τον χρόνο και δεν τον αντιμάχεται.
Ο ετήσιος κύκλος λειτουργεί όπως ο κύκλος της φύσης. Υπάρχει χρόνος καθαρισμού, χρόνος σποράς, χρόνος ανάπτυξης, καρποφορίας και τελικά σφραγίσματος. Οι Ψαλμοί δεν πιέζουν τα γεγονότα. Δημιουργούν το πλαίσιο ώστε τα γεγονότα να εξελιχθούν ομαλά, όπως πρέπει.
Στην ετήσια εργασία, κάθε Ψαλμός επιλέγεται όχι επειδή «ανήκει» σε έναν μήνα, αλλά επειδή υπηρετεί μια βασική ανθρώπινη ανάγκη που επανέρχεται σε κάθε ετήσιο κύκλο. Καθαρισμός, προστασία, καθοδήγηση, εργασία, δικαιοσύνη, αποκατάσταση και σφράγισμα αποτελούν σταθερά στάδια της ανθρώπινης πορείας.
Η ανάγνωση των Ψαλμών γίνεται με απλότητα. Δεν απαιτείται περίπλοκο τελετουργικό, καθώς τα θεόπνευστα λόγια των Ψαλμών έχουν από μόνα τους δύναμη, όταν προφέρονται με ηρεμία και συναίσθηση. Η συνέπεια είναι σημαντικότερη από τη διάρκεια. Ένας και μοναδικός Ψαλμός που διαβάζεται σταθερά, λειτουργεί βαθύτερα από πολλούς στον αριθμό που διαβάζονται άτακτα.
Στην πράξη, μπορεί καθένας να διαβάζει τον αντίστοιχο Ψαλμό στην αρχή κάθε μήνα, ορίζοντας την πρόθεση για το διάστημα που ακολουθεί. Εναλλακτικά, μπορεί να διαβαστεί ολόκληρη την ακολουθία στην αρχή του έτους, ως συνολική ευλογία και σφράγισμα του κύκλου.
Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει συγκεκριμένη ώρα ή ημέρα. Όταν όμως η ανάγνωση γίνεται με ηρεμία, το αποτέλεσμα γίνεται πιο αισθητό. Συνιστάται απλότητα, καθαρός νους και σταθερότητα.
Σημαντικό στοιχείο της ετήσιας ψαλμικής εργασίας είναι η αποφυγή φόβου και υπερβολής. Οι Ψαλμοί δεν χρησιμοποιούνται για να «προλάβουν κακά», αλλά για να ενισχύσουν την εσωτερική τάξη, ώστε το κακό να μην βρίσκει πρόσβαση.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, παρατηρεί ο άνθρωπος τις αλλαγές χωρίς να τις πιέζει. Οι Ψαλμοί λειτουργούν αθόρυβα, καθοδηγώντας για μια διαφορετική πορεία, κλείνοντας ρωγμές και ενισχύοντας ό,τι είναι σύμφωνο με τη φυσική ροή της ζωής.
Στο τέλος του έτους γίνεται σφράγισμα του κύκλου με Ψαλμούς προστασίας και ευχαριστίας. Ό,τι έδωσε καρπό σταθεροποιείται, ό,τι δεν απέδωσε αφήνεται να φύγει χωρίς βάρος.
Η ετήσια εργασία με τους Ψαλμούς δεν υπόσχεται εντυπωσιακά αποτελέσματα, αλλά κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: Σταθερότητα, ανοιχτούς δρόμους και την αίσθηση, ότι ο άνθρωπος βαδίζει μέσα στον χρόνο χωρίς να χάνεται.
Τελετουργική Εκδοχή Ετήσιας Βυζαντινής Ψαλμικής Ακολουθίας
Η ετήσια Ψαλμική εργασία τελείται με απλότητα και συνέπεια. Η δύναμή της βρίσκεται στη σταθερή επανάληψη και στη σωστή σειρά.
Πότε τελείται
Η βασική έναρξη γίνεται μία φορά τον χρόνο. Παραδοσιακά επιλέγεται μία από τις εξής στιγμές: Η πρώτη ημέρα του έτους, η πρώτη Νέα Σελήνη του έτους ή μια ήρεμη ημέρα, κατά την οποία το άτομο αισθάνεται καθαρότητα και διάθεση νέας αρχής. Δεν είναι υποχρεωτική μια συγκεκριμένη ημερομηνία. Σημαντικό είναι να υπάρχει ξεκάθαρη πρόθεση.
Κατά τη διάρκεια του έτους, συνεχίζεται η εργασία σε μηνιαία βάση, στην αρχή κάθε μήνα ή μέσα στις πρώτες τρεις ημέρες του.
Πώς τελείται
Το άτομο στέκεται ή κάθεται σε έναν ήρεμο χώρο. Το σώμα και ο χώρος είναι καθαρά. Δεν προηγείται νηστεία, ούτε επιβάλλεται ειδική στάση κατά την ανάγνωση της προσευχής. Η ανάγνωση γίνεται με καθαρή φωνή ή με χαμηλόφωνη απαγγελία, όχι όμως ψιθυριστά.
Η πρόθεση διατυπώνεται εσωτερικά πριν από την ανάγνωση, με απλά λόγια, χωρίς να χρησιμοποιούνται εκφράσεις φόβου. Δεν ζητά κανείς τιμωρία ή έλεγχο με τις προσευχές, αλλά τάξη, καθοδήγηση και προστασία.
Η προσευχή που συνοδεύει τους Ψαλμούς
Πριν ξεκινήσουμε την προσευχή μας, θα πρέπει να προμηθευτούμε 6 κεριά από μελισσοκέρι, κατά προτίμηση από εκκλησία, ένα για κάθε μέρα προσευχής. Θυμιατίζουμε όλου στους χώρους του σπιτιού μας (εκτός της τουαλέτας) ανάβουμε το κερί μας μπροστά στην εικόνα του Χριστού και κατά προτίμηση στραμμένοι προς την ανατολή, ξεκινάμε την προσευχή:
Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν.
Δόξα σοί ο Θεός ημών, δόξα σοί.
Βασιλεύ ουράνιε, παράκλητε, το Πνεύμα της αληθείας, ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών, ο θησαυρός των αγαθών και ζωής χορηγός, ελθέ και σκήνωσον εν ημίν, και καθάρισον ημάς από πάσης κηλίδος, και σώσον, Αγαθέ, τας ψυχάς ημών.
Άγιος ο Θεός, Άγιος Ισχυρός, Άγιος Αθάνατος ελέησον ημάς. (τρεις φορές)
Δόξα Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι. Και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Παναγία Τριάς, ελέησον ημάς. Κύριε ιλάσθητι ταις αμαρτίαις ημών. Δέσποτα, συγχώρισον τας ανομίας ημίν. Άγιε, επισκεψε και ίασαι τας ασθενείας ημών, ένεκεν του ονόματός σου.
Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον.
Δόξα Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι. Και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πάτερ ημών, ο εν τοις ουρανοίς, αγιασθήτω το όνομά Σου, ελθέτω η βασιλεία Σου, γεννηθήτω το θέλημά Σου ως εν ουρανό και επί της γης. Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον, και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών, και μη εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού.
Δόξα Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι. Και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Αλληλούϊα, Αλληλούϊα, Αλληλούϊα, δόξα Σοι ο Θεός. (τρίς)
Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον.
Δόξα Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι. Και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Άξιον εστιν ως αληθώς, μακαρίζειν σε την Θεοτόκον, την αειμακάριστον και παναμώμητον, και Μητέρα του Θεού ημών.
Την τιμιωτέραν των Χερουβείμ, και ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των Σεραφείμ, την αδιαφθόρως Θεόν Λόγον τεκούσαν, την όντως Θεοτόκον, σε μεγαλύνομεν.
Θεοτοκίον
Υπό την σην ευσπλαχνίαν καταφεύγομεν, Θεοτόκε, τας ημών ικεσίας, μη παρίδης εν περιστάσει, αλλ’ εκ κινδύνων λύτρωσαι ημάς, μόνη Αγνή, μόνη ευλογημένη.
Ακολουθεί ο Ψαλμός/οι Ψαλμοί που προβλέπονται ανά μέρα και κλείνουμε με το Δί’ ευχών των αγίων Πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον ημάς. Αμήν.
Με τι τελείται
Η βασική εργασία γίνεται μόνο με τον λόγο των Ψαλμών. Προαιρετικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ένα κερί και καθαρό νερό.
Το κερί χρησιμοποιείται για σταθεροποίηση και σφράγισμα. Ανάβεται στην αρχή και σβήνεται στο τέλος, χωρίς φύσημα.
Το νερό τοποθετείται δίπλα και παραμένει ως μάρτυρας της ανάγνωσης. Μετά το τέλος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πλύσιμο προσώπου ή να χυθεί σε μια γλάστρα (σε μέρος που δεν πατιέται). Δεν είναι απαραίτητο λιβάνι ή θυμίαμα.
Πόσες μέρες διαρκεί
Υπάρχουν δύο έγκυροι τρόποι.
Πρώτος τρόπος: Ο ήπιος ετήσιος.
Η ετήσια ακολουθία διαβάζεται μία φορά στην αρχή του έτους και έπειτα κάθε μήνα διαβάζεται μόνο ο αντίστοιχος ψαλμός. Αυτός ο τρόπος θεωρείται σταθερός και ασφαλής.
Δεύτερος τρόπος: Ο ενισχυμένος κύκλος
Η ακολουθία διαβάζεται σε τέσσερις συνεχόμενες ημέρες στην αρχή του έτους, ακολουθώντας τη σειρά 30, 34, 26, 90. Έπειτα συνεχίζεται η μηνιαία ανάγνωση. Αυτός ο τρόπος χρησιμοποιείται όταν το προηγούμενο έτος ήταν δύσκολο.
Πόσες φορές διαβάζεται κάθε Ψαλμός
Η βασική ανάγνωση γίνεται μία φορά. Σε περιόδους έντασης, μπορεί να διαβαστεί ο ίδιος Ψαλμός τρεις φορές, αλλά όχι περισσότερο. Η παράδοση δεν αγαπά την υπερβολή.
Στην μηνιαία εργασία, ο Ψαλμός του μήνα διαβάζεται μία φορά την πρώτη ημέρα ή μέσα στις τρεις πρώτες ημέρες. Αν υπάρξει δυσκολία μέσα στον μήνα, μπορεί να επαναληφθεί μία ακόμη φορά.
Διάρκεια της τελετουργικής πράξης
Η ανάγνωση δεν πρέπει να ξεπερνά τα δεκαπέντε με είκοσι λεπτά. Αν κουράζει, σταματάτε. Οι Ψαλμοί δεν επιτρέπεται να πιέζουν, γιατί χάνουν δύναμη και αποτελεσματικότητα.
Σφράγισμα
Στο τέλος κάθε ανάγνωσης λέγεται εσωτερικά ή φωναχτά μια απλή φράση σφραγίσματος, χωρίς επίκληση προσώπων.
Π.χ.: «Η εργασία αυτή ας γίνει για τάξη, φως και προστασία στον δρόμο μου. Αμήν.»
Σημαντική Τελετουργική Παρατήρηση
Η ετήσια Ψαλμική εργασία δεν γίνεται από φόβο. Αν γίνει με άγχος ή εμμονή, ακόμη και όταν υπάρχει κόπωση, διακόπτεται και επαναλαμβάνεται από την αρχή σε άλλη στιγμή. Ο λόγος έχει καλύτερα αποτελέσματα, όταν ο άνθρωπος είναι ήρεμος.
Στα βυζαντινά πρακτικά, αυτή η τελετουργική εκδοχή θεωρείται πλήρης και επαρκής. Δεν χρειάζονται προσθήκες, ούτε αναφορές σε ονόματα τρίτων.
Από την βιβλιογραφία της Αλίντα Κανάκη: Πώς μπορούμε να εφαρμόσουμε τους ψαλμούς στην καθημερινή μας ζωή. Ψαλμοί του Δαυίδ – Κλειδιά
Τα κείμενα είναι πνευματική ιδιοκτησία της ΑΛIΝΤΑ ΚΑΝAΚΗ [ΑΡ. ΣΗΜΑΤΟΣ200160] Απαγορεύεται η αναδημοσίευσή τους και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου, με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς γραπτή άδεια της ΑΛIΝΤΑ ΚΑΝAΚΗ
Για περισσότερη ενημέρωση : Ακολούθησε μας τώρα και στο telegram στείλε μήνυμα και κάνε εγγραφή https://t.me/Alindakanaki
