Ερευνητική μελέτη: τεχνητή κλιματική αστάθεια — Το μεγάλο πείραμα πάνω από τη Γη

Από τη γεωμηχανική και το SCoPEx μέχρι τις δορυφορικές υπερσυστοιχίες και τη νέα ανθρωπογενή ρύπανση της ανώτερης ατμόσφαιρας

Η παρούσα ερευνητική μελέτη εξετάζει τις νέες ανθρωπογενείς παρεμβάσεις στην ανώτερη ατμόσφαιρα, διαχωρίζοντας τα επιβεβαιωμένα επιστημονικά δεδομένα από τις θεωρητικές εκτιμήσεις και τα κρίσιμα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα.

Η κλιματική κρίση του εικοστού πρώτου αιώνα αντιμετωπίζεται συνήθως μέσα από ένα συγκεκριμένο ερμηνευτικό πλαίσιο. Την αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου, την καύση ορυκτών καυσίμων, την αποψίλωση των δασών και τη μεταβολή της χρήσης της γης.

Οι παράγοντες αυτοί είναι πραγματικοί, μετρήσιμοι και επιστημονικά τεκμηριωμένοι. Δεν αποτελούν όμως πλέον τους μοναδικούς τρόπους με τους οποίους η ανθρώπινη δραστηριότητα επηρεάζει το πλανητικό περιβάλλον.

Πάνω από τα σύννεφα και πέρα από το επίπεδο όπου εκδηλώνεται ο καθημερινός καιρός βρίσκεται σε εξέλιξη μια δεύτερη, λιγότερο ορατή μεταβολή. Πύραυλοι διαπερνούν επανειλημμένα την ατμόσφαιρα. Χιλιάδες δορυφόροι τοποθετούνται σε χαμηλή γήινη τροχιά. Παρωχημένα διαστημικά σώματα οδηγούνται σε ελεγχόμενη ή ανεξέλεγκτη επανείσοδο. Μεταλλικά υλικά εξαερώνονται σε μεγάλα ύψη και ενσωματώνονται στα ατμοσφαιρικά αερολύματα.

Παράλληλα, επιστημονικά και κυβερνητικά προγράμματα εξετάζουν εάν η ηλιακή ακτινοβολία που φθάνει στην επιφάνεια της Γης θα μπορούσε να τροποποιηθεί τεχνητά, ώστε να περιοριστεί προσωρινά η υπερθέρμανση.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον αν ο άνθρωπος επηρεάζει την ατμόσφαιρα. Αυτό έχει ήδη αποδειχθεί. Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν γνωρίζουμε το συνολικό αποτύπωμα όλων αυτών των νέων παρεμβάσεων.

Όταν η ατμόσφαιρα μετατρέπεται σε τεχνολογικό πεδίο

Η διαχείριση της ηλιακής ακτινοβολίας, γνωστή διεθνώς ως Solar Radiation Modification, αποτελεί έναν από τους πλέον αμφιλεγόμενους κλάδους της σύγχρονης κλιματικής έρευνας. Η βασική της αρχή είναι η τεχνητή ανάκλαση ενός μικρού ποσοστού της ηλιακής ακτινοβολίας πριν αυτή θερμάνει την επιφάνεια του πλανήτη.

Η περισσότερο μελετημένη μέθοδος είναι η στρατοσφαιρική έγχυση αερολυμάτων. Προβλέπει την εισαγωγή ανακλαστικών σωματιδίων στη στρατόσφαιρα, με σκοπό τη μείωση της μέσης θερμοκρασίας της επιφάνειας.

Η λογική της μεθόδου αντλεί στοιχεία από τις μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις. Όταν σημαντικές ποσότητες διοξειδίου του θείου φθάνουν στη στρατόσφαιρα, μπορούν να σχηματίσουν αερολύματα που ανακλούν μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας και προκαλούν προσωρινή πλανητική ψύξη.

Η τεχνητή αναπαραγωγή αυτού του μηχανισμού δεν αποτελεί όμως έναν απλό πλανητικό θερμοστάτη. Τα αερολύματα μπορούν να μεταβάλουν τη θερμοκρασία της στρατόσφαιρας, την κυκλοφορία των αέριων μαζών, τις νεφώσεις, τις βροχοπτώσεις και τη χημεία του όζοντος.

Η ψύξη της επιφάνειας δεν σημαίνει ότι όλα τα στρώματα της ατμόσφαιρας ψύχονται με τον ίδιο τρόπο. Μια παρέμβαση σχεδιασμένη να μειώσει την παγκόσμια μέση θερμοκρασία μπορεί συγχρόνως να θερμάνει τμήματα της ανώτερης ατμόσφαιρας και να προκαλέσει άνισες περιφερειακές μεταβολές.

Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των Ηνωμένων Πολιτειών επισημαίνει ότι οι πιθανές παρενέργειες της τροποποίησης της ηλιακής ακτινοβολίας συνδέονται με σύνθετες χημικές, ακτινοβολιακές και δυναμικές αλληλεπιδράσεις. Στις πιθανές συνέπειες περιλαμβάνονται αλλαγές στον υδρολογικό κύκλο, στις νεφώσεις και στα περιφερειακά πρότυπα των βροχοπτώσεων. NOAA

Η τεχνολογία θα μπορούσε επομένως να μειώσει έναν κλιματικό κίνδυνο και συγχρόνως να δημιουργήσει άλλους. Οι επιπτώσεις της δεν θα κατανέμονταν αναγκαστικά με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περιοχές του πλανήτη.

Μια χώρα θα μπορούσε να δει τη θερμοκρασία της να μειώνεται, ενώ μια άλλη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει διαταραχές στις βροχοπτώσεις, στην αγροτική παραγωγή ή στους υδάτινους πόρους της.

Η γεωμηχανική δεν αποτελεί πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Αποτελεί πραγματικό πεδίο έρευνας, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να εφαρμοστεί με ασφάλεια σε πλανητική κλίμακα.

Το SCoPEx και το όριο ανάμεσα στην έρευνα και την εφαρμογή

Το SCoPEx παρουσιάστηκε ως ένα μικρής κλίμακας επιστημονικό πείραμα για τη μελέτη της συμπεριφοράς σωματιδίων στη στρατόσφαιρα. Δεν σχεδιάστηκε για να αλλάξει το παγκόσμιο κλίμα, ούτε έφθασε ποτέ στο στάδιο απελευθέρωσης σωματιδίων στην ατμόσφαιρα.

Η σημασία του όμως υπερέβαινε κατά πολύ τις φυσικές διαστάσεις του πειράματος. Έθεσε ένα θεμελιώδες πολιτικό και ηθικό ερώτημα.

Ποιος διαθέτει το δικαίωμα να πειραματίζεται με μηχανισμούς που, εάν αναπτυχθούν σε μεγάλη κλίμακα, θα μπορούσαν να επηρεάσουν βροχοπτώσεις, γεωργικές ζώνες και υδάτινους πόρους πέρα από τα εθνικά σύνορα;

Το πρόγραμμα ανεστάλη και τελικά εγκαταλείφθηκε το 2024, χωρίς να πραγματοποιηθεί η προγραμματισμένη απελευθέρωση σωματιδίων. Η υπόθεση ανέδειξε την απουσία ενός ολοκληρωμένου διεθνούς συστήματος διακυβέρνησης για τη γεωμηχανική και τη δυσκολία διαχωρισμού της βασικής έρευνας από την τεχνολογική προετοιμασία μιας μελλοντικής εφαρμογής. ( Τελική έκθεση της συμβουλευτικής επιτροπής του SCoPEx ).

Το γεγονός ότι το συγκεκριμένο πείραμα ακυρώθηκε δεν σημαίνει ότι σταμάτησε η έρευνα γύρω από την ηλιακή γεωμηχανική. Κυβερνητικά ιδρύματα, πανεπιστήμια και επιστημονικές επιτροπές εξακολουθούν να εξετάζουν τις δυνατότητες, τους κινδύνους και τους κανόνες εποπτείας αυτών των τεχνολογιών.

Οι Εθνικές Ακαδημίες Επιστημών, Μηχανικής και Ιατρικής των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν τονίσει ότι η σχετική έρευνα χρειάζεται ισχυρή διακυβέρνηση, διαφάνεια και δημόσια εποπτεία. Έχουν επίσης διευκρινίσει ότι η ηλιακή γεωμηχανική δεν αντιμετωπίζει τη βασική αιτία της κλιματικής αλλαγής και δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη μείωση των εκπομπών. National Academies

Η νέα ρύπανση που έρχεται από το Διάστημα

Η χαμηλή γήινη τροχιά μεταβάλλεται με πρωτοφανή ταχύτητα. Η ανάπτυξη μεγάλων δορυφορικών υπερσυστοιχιών σημαίνει ότι χιλιάδες διαστημικά σώματα θα ολοκληρώνουν τον κύκλο λειτουργίας τους και θα επανεισέρχονται στην ατμόσφαιρα.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι δορυφόροι σχηματίζουν ένα συμπαγές τεχνητό πέπλο που παγιδεύει άμεσα τη θερμότητα της Γης. Η πυκνότητα των αντικειμένων σε τροχιά δεν επαρκεί για έναν τέτοιο μηχανισμό.

Ο πραγματικός κίνδυνος είναι διαφορετικός και επιστημονικά πολύ σοβαρότερος.

Κατά την επανείσοδο, μεγάλα τμήματα των δορυφόρων και των πυραυλικών σωμάτων θερμαίνονται, λιώνουν και εξαερώνονται. Τα υλικά τους δεν εξαφανίζονται. Μετατρέπονται σε μεταλλικούς ατμούς και μικροσκοπικά σωματίδια που εισέρχονται στη μεσόσφαιρα και στη στρατόσφαιρα.

Τα διαστημικά υπολείμματα μπορεί να εξαφανίζονται από τις οθόνες παρακολούθησης της τροχιάς, αλλά η ύλη τους παραμένει μέσα στο ατμοσφαιρικό σύστημα.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των Ηνωμένων Πολιτειών εντόπισε μέταλλα προερχόμενα από διαστημικές επανεισόδους μέσα σε στρατοσφαιρικά σωματίδια θειικού οξέος.

Περισσότερα από είκοσι διαφορετικά στοιχεία, συνδεδεμένα με κράματα και υλικά διαστημοπλοίων, ανιχνεύθηκαν στα εξεταζόμενα αερολύματα. Πρόκειται για άμεση παρατηρησιακή ένδειξη ότι η διαστημική δραστηριότητα έχει ήδη αρχίσει να μεταβάλλει τη σύνθεση της ανώτερης ατμόσφαιρας. PNAS

Η NOAA χαρακτήρισε αυτή την ανίχνευση ως την πρώτη αδιαμφισβήτητη σύνδεση της στρατοσφαιρικής μεταλλικής ρύπανσης με την επανείσοδο διαστημικών σωμάτων. NOAA Chemical Sciences Laboratory

Οξείδια αλουμινίου και η αργή απειλή για το όζον

Το αλουμίνιο χρησιμοποιείται ευρέως στην κατασκευή δορυφόρων. Κατά την καταστροφική επανείσοδο ενός διαστημικού σώματος μπορεί να οξειδωθεί και να σχηματίσει εξαιρετικά μικρά σωματίδια οξειδίου του αλουμινίου.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2024 υπολόγισε ότι η καταστροφή ενός τυπικού δορυφόρου μάζας διακοσίων πενήντα κιλών μπορεί να παραγάγει περίπου τριάντα κιλά νανοσωματιδίων οξειδίου του αλουμινίου.

Τα σωματίδια αυτά ενδέχεται να παραμένουν για δεκαετίες στην ατμόσφαιρα. Όταν μετακινηθούν προς τη στρατόσφαιρα, μπορούν να διευκολύνουν χημικές αντιδράσεις που συμβάλλουν στην καταστροφή του όζοντος. Geophysical Research Letters

Το συγκεκριμένο εύρημα δεν αποδεικνύει ότι οι δορυφορικές επανείσοδοι προκαλούν τη σημερινή θέρμανση της επιφάνειας της Γης. Αποδεικνύει όμως ότι δημιουργείται ένας νέος ανθρωπογενής παράγοντας, του οποίου η μακροχρόνια επίδραση δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στην παγκόσμια περιβαλλοντική πολιτική.

Η επίδραση των επανεισόδων δεν πρέπει να συγχέεται με ένα δεύτερο συμβατικό φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το ουσιαστικό ζήτημα βρίσκεται στη μεταβολή της ατμοσφαιρικής χημείας, του όζοντος, της ακτινοβολιακής ισορροπίας και της κυκλοφορίας της ανώτερης ατμόσφαιρας.

Νεότερη ατμοσφαιρική προσομοίωση, την οποία παρουσίασε η NOAA το 2025, εξέτασε ένα μελλοντικό σενάριο μεγάλης αύξησης των δορυφορικών επανεισόδων.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η εκτεταμένη συσσώρευση αλουμίνας θα μπορούσε να μεταβάλει την ταχύτητα της πολικής δίνης, να επηρεάσει το όζον και να θερμάνει ορισμένα τμήματα της μεσόσφαιρας έως και κατά ενάμιση βαθμό Κελσίου.

Πρόκειται για προβολή μελλοντικού σεναρίου και όχι για καταγεγραμμένη σημερινή θέρμανση. Η ένδειξη είναι όμως αρκετά σοβαρή ώστε να απαιτεί συστηματική παρακολούθηση και ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση. NOAA Chemical Sciences Laboratory

Το αόρατο περιβαλλοντικό κόστος των δορυφορικών υπερσυστοιχιών

Η περιβαλλοντική αξιολόγηση των διαστημικών προγραμμάτων εστιάζει συνήθως στις εκπομπές κατά την εκτόξευση, στην πτώση πυραυλικών τμημάτων και στον κίνδυνο συγκρούσεων σε τροχιά.

Πολύ μικρότερη προσοχή έχει δοθεί στη συνολική χημική επιβάρυνση που δημιουργείται όταν ολόκληρες γενιές δορυφόρων καταστρέφονται στην ατμόσφαιρα.

Οι σύγχρονες υπερσυστοιχίες βασίζονται σε δορυφόρους σχετικά περιορισμένης διάρκειας ζωής. Αυτό σημαίνει ότι η νέα τροχιακή οικονομία δεν δημιουργεί μόνο έναν αυξανόμενο πληθυσμό αντικειμένων γύρω από τη Γη. Δημιουργεί και μια διαρκή ροή τεχνολογικών υλικών προς την ανώτερη ατμόσφαιρα.

Για πρώτη φορά στην ιστορία, ο άνθρωπος δεν ρυπαίνει μόνο από το έδαφος προς τον ουρανό. Ρυπαίνει και από την τροχιά προς τη Γη.

Αυτό το νέο φαινόμενο δεν έχει ακόμη μετρηθεί σε όλο του το εύρος. Η ατμοσφαιρική χημεία εξελίσσεται αργά. Ορισμένα σωματίδια χρειάζονται χρόνια ή ακόμη και δεκαετίες για να μετακινηθούν από τη μεσόσφαιρα προς τη στρατόσφαιρα.

Οι επιπτώσεις μπορεί επομένως να εμφανίζονται με μεγάλη χρονική καθυστέρηση σε σχέση με τις εκτοξεύσεις και τις επανεισόδους που τις προκάλεσαν.

Αυτή η χρονική καθυστέρηση αποτελεί έναν από τους σοβαρότερους κινδύνους. Όταν μια περιβαλλοντική μεταβολή γίνει πλήρως ορατή, ο μηχανισμός που την προκάλεσε μπορεί να λειτουργεί ήδη επί δεκαετίες.

Το HAARP και το επιστημονικό όριο που δεν πρέπει να παραβιάζεται

Το HAARP μελετά την ιονόσφαιρα μέσω εκπομπών υψηλών συχνοτήτων. Μπορεί να προκαλεί μικρές, προσωρινές και τοπικές διαταραχές σε μια περιορισμένη περιοχή της ιονόσφαιρας για ερευνητικούς σκοπούς.

Δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι μπορεί να δημιουργήσει καύσωνες, καταιγίδες, τυφώνες ή μακροχρόνιες κλιματικές μεταβολές.

Οι συχνότητες που χρησιμοποιεί δεν απορροφώνται ουσιαστικά από την τροπόσφαιρα και τη στρατόσφαιρα, όπου διαμορφώνεται ο καιρός. Αυτό διευκρινίζεται και από τον ίδιο τον ερευνητικό φορέα του προγράμματος. HAARP, University of Alaska Fairbanks

Η αναφορά στο HAARP πρέπει επομένως να γίνεται με επιστημονική ακρίβεια. Η ύπαρξή του αποδεικνύει ότι πραγματοποιούνται ελεγχόμενες παρεμβάσεις για τη μελέτη της ιονόσφαιρας. Δεν αποδεικνύει ότι υπάρχει μηχανισμός χειραγώγησης του καιρού.

Η σοβαρή έρευνα δεν χρειάζεται να αποδώσει στο HAARP ιδιότητες που δεν έχουν τεκμηριωθεί. Οι πραγματικές και μετρημένες μεταβολές από τις διαστημικές επανεισόδους και η επίσημη έρευνα της γεωμηχανικής είναι ήδη αρκετά σημαντικές.

Οι αποκλίσεις των μετεωρολογικών χαρτών

Οι διαφορές ανάμεσα στις προγνώσεις και στις θερμοκρασίες που τελικά καταγράφονται δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη τεχνητής κλιματικής παρέμβασης.

Η πρόγνωση του καιρού είναι πιθανοτική. Επηρεάζεται από την ανάλυση του μοντέλου, την αποτύπωση του εδάφους, τη θέση των σταθμών, τη νέφωση, την υγρασία, το ανάγλυφο, τη θερμική νησίδα των πόλεων και από ατμοσφαιρικές διεργασίες μικρότερης κλίμακας.

Οι αποκλίσεις πρέπει να εξετάζονται συστηματικά και σε βάθος χρόνου, όχι μεμονωμένα.

Εάν όμως εμφανίζονται επίμονες και γεωγραφικά οργανωμένες αποκλίσεις, τότε υπάρχει επιστημονικό ενδιαφέρον να διερευνηθεί εάν τα μοντέλα αποδίδουν σωστά τη συγκέντρωση των αερολυμάτων, τη χημεία της ανώτερης ατμόσφαιρας και τις μεταβολές της ακτινοβολιακής ισορροπίας.

Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι εάν κάθε λανθασμένη πρόγνωση οφείλεται σε κάποια κρυφή παρέμβαση. Είναι εάν τα σημερινά μοντέλα περιλαμβάνουν όλους τους νέους ανθρωπογενείς παράγοντες που έχουν αρχίσει να εμφανίζονται πάνω από τον πλανήτη.

Ένας πλανήτης χωρίς διεθνή διακόπτη ασφαλείας

Η γεωμηχανική εγείρει ένα πρόβλημα που δεν είναι μόνο επιστημονικό. Είναι βαθιά πολιτικό, γεωοικονομικό και γεωστρατηγικό.

Μια μεγάλης κλίμακας παρέμβαση στην ηλιακή ακτινοβολία δεν θα περιοριζόταν στα σύνορα του κράτους που θα την πραγματοποιούσε. Θα μπορούσε να επηρεάσει τις βροχοπτώσεις, τους μουσώνες, τη γεωργική παραγωγή και την πρόσβαση στο νερό σε άλλες περιοχές.

Ακόμη και αν μια τέτοια επέμβαση μείωνε τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία, δεν θα εξασφάλιζε ότι κάθε χώρα θα ωφελούνταν. Μια περιοχή θα μπορούσε να δεχθεί περισσότερη βροχή, ενώ μια άλλη θα μπορούσε να οδηγηθεί σε παρατεταμένη ξηρασία.

Μια κυβέρνηση θα μπορούσε να χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα επιτυχία, ενώ μια άλλη να το αντιμετωπίζει ως περιβαλλοντική απειλή ή ως εχθρική παρέμβαση.

Η διακοπή μιας μακροχρόνιας εφαρμογής θα έκρυβε επίσης τον κίνδυνο της απότομης επανεμφάνισης της θέρμανσης που είχε προσωρινά κατασταλεί.

Η γεωμηχανική δεν αφαιρεί το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και δεν αντιμετωπίζει την οξίνιση των ωκεανών. Καλύπτει ένα μέρος του θερμικού αποτελέσματος για όσο διάστημα συνεχίζεται η παρέμβαση.

Η ανθρωπότητα συζητά τη δημιουργία ενός πλανητικού θερμοστάτη χωρίς να έχει ακόμη συμφωνήσει ποιος θα κρατά τον διακόπτη, ποιος θα ελέγχει τα δεδομένα και ποιος θα αναλαμβάνει την ευθύνη εάν κάτι πάει στραβά.

Συμπεράσματα και ανάγκη για απόλυτη διαφάνεια

Δεν υπάρχουν σήμερα επαρκή επιστημονικά στοιχεία για να υποστηριχθεί ότι η γεωμηχανική, το HAARP ή τα διαστημικά υπολείμματα αποτελούν την κύρια αιτία της παγκόσμιας θέρμανσης. Μια τέτοια διατύπωση θα ξεπερνούσε τα διαθέσιμα δεδομένα και θα αποδυνάμωνε την αξιοπιστία της έρευνας.

Υπάρχουν όμως σαφείς αποδείξεις ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα αλλάζει τη χημική σύνθεση ακόμη και απομακρυσμένων στρωμάτων της ατμόσφαιρας.

Υπάρχουν επίσημα ερευνητικά προγράμματα που εξετάζουν την τεχνητή μεταβολή της ηλιακής ακτινοβολίας.

Υπάρχουν μετρημένα μεταλλικά κατάλοιπα από διαστημικές επανεισόδους μέσα στα στρατοσφαιρικά αερολύματα.

Υπάρχουν σοβαρές επιστημονικές ενδείξεις ότι η μελλοντική μαζική απόθεση οξειδίων του αλουμινίου μπορεί να επηρεάσει το όζον, την κυκλοφορία και τη θερμοκρασία της ανώτερης ατμόσφαιρας.

Αυτό που απαιτείται είναι ένα ανοικτό και διεθνώς ελεγχόμενο σύστημα καταγραφής των εκτοξεύσεων, των επανεισόδων, της μάζας και της χημικής σύνθεσης των διαστημικών σωμάτων.

Απαιτείται επίσης δημόσια πρόσβαση στα δεδομένα των γεωμηχανικών ερευνών, ανεξάρτητη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και ένα δεσμευτικό διεθνές πλαίσιο πριν από οποιαδήποτε μεγάλης κλίμακας εφαρμογή.

Η μεγαλύτερη απειλή δεν βρίσκεται σε μια αποδεδειγμένη μυστική μηχανή ελέγχου του καιρού. Βρίσκεται στην πιθανότητα να πραγματοποιείται, μέσα από χιλιάδες φαινομενικά ανεξάρτητες τεχνολογικές δραστηριότητες, ένα μη σχεδιασμένο πλανητικό πείραμα χωρίς συνολική περιβαλλοντική εποπτεία.

Η ατμόσφαιρα δεν είναι ένας απεριόριστος χώρος απόρριψης. Δεν είναι εργαστήριο χωρίς σύνορα και δεν ανήκει σε κυβερνήσεις, εταιρείες ή διαστημικούς κολοσσούς.

Πριν η ανθρωπότητα επιχειρήσει να ρυθμίσει το κλίμα, οφείλει πρώτα να αποδείξει ότι μπορεί να ελέγξει τις ίδιες τις παρεμβάσεις της.

Γιατί το μεγαλύτερο κλιματικό ρίσκο του μέλλοντος μπορεί να μην προέλθει μόνο από όσα εκπέμπουμε στη Γη, αλλά και από όσα εγκαθιστούμε, καίμε και διαλύουμε πάνω από αυτήν.

By Alinda Kanaki

 

 

 

 

 

 

Περισσότερα άρθρα
Load More In Αστρολογία

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Δείτε επίσης

Νέα Σελήνη στη Παρθένο στις 11 Σεπτεμβρίου : Ο πραγματισμός που φέρνει μια αλλαγή κατεύθυνσης

Η Νέα Σελήνη του Σεπτεμβρίου, η πρώτη μετά τις εκλείψεις του Αυγούστου, αποτελεί μια ευχάρ…